Może tu znajdziesz odpowiedź na swoje pytania?

Skąd nazwa programu – „Atlantyda”?

Nazwa symbolizuje przemijanie cywilizacji, której ślady mamy obowiązek ocalić dla przyszłych pokoleń.

Jakie prace można wykonywać na żydowskim cmentarzu?

Generalnie można wykonywać wszelkie prace, które nie wymagają ingerencji w podłoże. Można Grabic, wycinać krzaki i liście, zbierać śmieci. Nie powinno się wjeżdżać na teren cmentarza ciężkim sprzętem, mogłoby to naruszyć strukturę gleby. Podyktowane jest to tym, że często zwłoki składano do grobów bardzo płytko i naruszając ziemie można nieświadomie naruszyć znajdujące się w niej kości – co jest niedopuszczalne.

Jak należy zachować się na żydowskim cmentarzu?

Cmentarz żydowski, podobnie jak cmentarze innych wyznań to miejsce spoczynku zmarłych zasługujące na spokój i poszanowanie. Na cmentarzu raczej nie powinno się palić papierosów, spożywać posiłków, słuchać muzyki, powinno się mieć nakrycie głowy. Religijnych Żydów obowiązuje więcej rygorystycznych zasad odnoszących się do zachowania na cmentarzu.

Czy można na  żydowskim cmentarzu prowadzić prace związane z naruszeniem ziemi, na przykład grodzenie?

Tylko i wyłącznie po zasięgnięciu opinii komisji rabinicznej ds. cmentarzy, pod jej nadzorem.

Czy to prawda, że Żydów grzebano w pozycji siedzącej?

Nie jest to prawdą, ciała składano do grobu w pozycji leżącej.  Zetknąłem się z opinią, że ta obiegowa opinia ma swoje uzasadnienie. Ciała grzebane są bez trumien, możliwe, że ktoś widząc zsuwające się do grobu ciało uznał, że zwłoki są w grobie „sadzane”.

Dlaczego niektóre nagrobki żydowskie maja napisy z obu stron?

Był to wymóg władz państwowych, które w niektórych regionach wymagały umieszczenia na nagrobku napisów w języku zrozumiałym dla większości. Stąd napis w języku hebrajskim umieszczano z jednej strony, z drugiej w innym języku: polskim rosyjskim, niemieckim itp.

Dlaczego na nagrobkach żydowskich nie ma wizerunku zmarłych?

Zasady religijne obowiązujące Żydów zabraniają umieszczania wizerunków ludzi.

Co oznaczają umieszczone na nagrobkach żydowskich symbole, motywy architektoniczne, wyobrażenia przedmiotów?

Symbolika nagrobków żydowskich jest bardzo bogata i wiele mówiąca o zmarłych. Najczęściej wyczytać można z niej o rodzie z którego wywodził się zmarły, płci, jego zawodzie, czy przymiotach charakteru. Na przykład symbol świecznika ze złamanymi świecami najczęściej oznacza grób kobiety, która zapalała świece na początek szabatu?

Po jakim okresie można zlikwidować cmentarz żydowski?

Nie dopuszcza się takiej możliwości. Cmentarze są miejscami, które mają trwać w niezmienionej postaci do czasu nadejścia mesjasza. W prawodawstwie chrześcijańskim dopuszcza się zmianę przeznaczenia terenu cmentarnego po upływie 40 lat.

W mojej okolicy znajduje się miejsce gdzie stracono i pochowano Żydów, czy jest to również cmentarz?

Tak, teren ten traktuje się jak cmentarz z wszystkimi wynikającymi z tego zasadami i ograniczeniami.

Czy w tradycji żydowskiej rodziny chowano wspólnie?

W tradycji żydowskiej na cmentarzu obowiązywały pewne zasady. Oddzielnie chowano ludzi zasłużonych, rabinów, cadyków, osoby zaliczone do zasłużonych, oddzielnie kobiety i mężczyzn, oddzielnie dzieci. Na nowszych cmentarzach spotyka się i dopuszcza groby rodzinne.

Jak dużo jest cmentarzy żydowskich w Polsce?

Cmentarzy takich jest około 2000, na niewielu z nich zachowały się nagrobki, niewiele z nich jest ogrodzona.

Czy w tradycji żydowskiej dopuszcza się ekshumacje zwłok?

W bardzo nielicznych przypadkach, na przykład w przypadku zagrożenia terenu cmentarza (powódź itp.) w celu przeniesienia szczątków do Izraela. Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie.

Dlaczego Żydzi na grobach kładą kamienie zamiast kwiatów?

Dawniej obowiązywała dosyć ścisła zasada „kwiaty są dla żywych, a kamienie dla ludzi”. Obecnie coraz częściej składa się kwiaty. Tradycja składania kamieni najprawdopodobniej wzięła się stąd, że w zamierzchłej przeszłości na pustyni zwłoki chowano bardzo płytko, przechodzący obok grobu czuli obowiązek dołożenia kamienia na grób w celu ochronienia zwłok przed ingerencją zwierząt.

Dlaczego tak bardzo niewiele cmentarzy zachowało się w całości, z nagrobkami, ogrodzeniami itp.?

Tradycje grzebalne Żydów są bardzo stare. W świecie chrześcijańskim cmentarze w znanym nam kształcie pojawiły się stosunkowo niedawno, kilkaset lat temu. Współcześni Żydom nie przywiązywali większego znaczenia dla cmentarzy, nagrobków. Często w przypadku wojen nagrobków żydowskich używano do budowy umocnień i fortyfikacji. W czasach nam współczesnych, po zagładzie również nie otaczano cmentarzy żydowskich należnym im szacunkiem, macew (nagrobków) używano jako budulca, cmentarze niszczono i wykorzystywano do innych celów: parki, place zabaw, pola orne.

Dlaczego cmentarze żydowskie położone są najczęściej poza obrębem miast, często na wzgórzach?

Wynika to z wielu czynników: ceny ziemi w czasie zakładania cmentarza oraz obowiązujących przepisów, które ściśle określały odległość cmentarza od rogatek miasta.

Dlaczego wszystkie nagrobki na cmentarzu żydowskim zwrócone są w jedną stronę?

Nagrobki odwrócone są napisami w stronę Jerozolimy. Zgodnie z tradycją w dniu sądu ostatecznego umarli wstaną z grobów i pójdą w kierunku Jerozolimy, ewentualnie w tym kierunku potoczą się pod ziemią ich kości.

Co to jest macewa?

Macewą nazywa się nagrobek żydowski wykonany zgodnie z tradycją, z odpowiednią ornamentyka i symboliką.

Widziałem na cmentarzu  żydowskim mały domek, co to jest?

Najprawdopodobniej to ohel, miniaturowy budynek ochraniający grób mędrca – cadyka. Do miejsc takich przybywają cadycy z całego świata w celach liturgicznych. Warto podkreślić, że tradycje cadyków wywodzących się z ziem polskich kontynuowane są w Izraelu i Nowym Jorku.  Możliwe też, że widziany mały domek to dom przedpogrzebowy – miejsce przygotowania zwłok do pochówku. Najczęściej domy przedpogrzebowe budowano tuż przy cmentarzu, lub na jego skraju. Zachowało się ich bardzo niewiele.  

Mam rzecz, która wygląda na żydowską – ze względu na liternictwo lub ozdoby, co mam z tym zrobić?

Najlepiej byłoby skontaktować się z tworzonym właśnie w Polsce Muzeum Żydów Polskich. Mieści się ono na ulicy Wareckiej 4/6 w Warszawie. Tel. 022 8330021

Moja posesja graniczy z terenem cmentarza żydowskiego, chciałbym ją ogrodzić, jak mam postąpić, żeby nie naruszyć spokoju zmarłych?

Najlepiej skontaktować się z Biurem rabina w Warszawie ul. Twarda6, Tel. 022 624 14 84

Czy to prawda, że przy zwłokach bogatych Żydów można znaleźć kosztowności?

Nieprawda, w grobach składano wyłącznie ciała owinięte w całun. 

Czy każdy skazany może uczestniczyć w projekcie?

W części teoretycznej - wykłady, prelekcje - tak. Może w nich uczestniczyć każdy chętny skazany. Jedynym ograniczeniem jest pojemność sal w których odbywają się zajęcia. W części poza murami zakładów uczestniczą ci, którzy zakwalifikowani zostali do odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym typu półotwartego. W praktyce są to skazani, którzy moga ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie, mają bliski termin końca kary, bądź skazani zostali na krótkie wyroki.

Czy nie obawiacie się, że w czasie zajęć na zewnątrz któryś ze skazanych ucieknie?

Życie dostarca wielu niespodzianek, takiej sytuacji nigdy nie można wykluczyć. Dobierając jednak skazanych do udziału w takich zajęciach staramy się zachować szczególną ostrożność, aby zminimalizować takie ryzyko. Do tej pory nie było takiej sytuacji.

Na niektórych zdjęciach z cmentarzy krzyże prawosławne malowane są na niebiesko, dlaczego?

Niebieski, błekit w kulturze chrześcijańskiej oznacza niebo, stąd część cerkwi malowanych jest na ten kolor. Jednak widzieliśmy krzyże malowane na żółto, ciemnoczerwono, biało. Symbolika kolorystyczna zanika, przeważają względy praktyczne i estetyczne.